Mimikra

Prawdopodobnie nie ma bardziej wyraźnego dowodu istnienia ewolucji, niż rozprzestrzenianie się melanizmu przemysłowego. U około 10% z ponad 700 gatunków większych ciem, występujących na wysoce uprzemysłowionych obszarach Wysp Brytyjskich, widać wyraźne zaciemnienie barwy. Zmiana ta nazywa się melanizmem przemysłowym. Prawdopodobnie najlepiej zbadanym przykładem jest ćma krępak brzozowiec (włochacz brzoziak, Biston betu-laria), którego skrzydła i ciało są jasnego koloru z rozproszonymi ciemnymi plamami. W 1848 roku odkryto w Anglii, blisko Manchesteru, całkiem czarnego mutanta krępaka, a od tamtego czasu forma ta (Biston betularia var. carbonarid) stopniowo coraz bardziej rozpowszechniała się. Obecnie na obszarze tym 90% motyli jest czarnych. Z pewnością mamy tu do czynienia z przypadkiem zachodzącej w przyrodzie zmiany gatunku, dostatecznie szybkiej, aby dała się zaobserwować przez spostrzegawczych przyrodników. Jakie jest wytłumaczenie tych zmian ewolucyjnych? Krępak brzozowiec lata w nocy, a w ciągu dnia spoczywa na pniach drzew. Na obszarach, gdzie nie ma rozwiniętego przemysłu, pnie drzew w lesie są pokryte porostami i jak widać , jasna barwa motyla jest na takim tle praktycznie niewidoczna. Na obszarach o dużym zanieczyszczeniu powietrza połączenie toksycznych gazów i sadzy zniszczyło porosty i spowodowało zciemnienie gałęzi i pni. Na takim tle wyraźnie widać jasno zabarwione motyle. Głównym wrogiem krępaków są ptaki, które wyłapują je za dnia z miejsc, gdzie ćmy te się chronią. W lasach, w których środowisko jest bardzo zanieczyszczone, można łatwo zobaczyć, że ciemna forma będzie miała o wiele większe szansę przeżycia. Istotnie, gdy angielski genetyk Kettlewell wypuścił do tych lasów znaczone ćmy obydwu rodzajów, wyłapał później dwa razy więcej form ciemnych niż jasnych, a dokładne obserwacje wykazały, że ptaki istotnie zjadały dużo więcej uwolnionych ciem jasnych niż ciemnych. Nic więc dziwnego, że na obszarach tych dominuje obecnie forma ciemna. Na obszarach nie zanieczyszczonych (tj. w Szkocji i w południowo-zachodniej Anglii) w lasach ciągle jeszcze występują porosty, a dominuje jasna forma krępaka.